Liczebnik
Znaczenia kolorów:
       ,        rdzeń
       podstawa słowotwórcza
       końcówka
       morfem do tworzenia liczebnika głównego
       nieregularny ciąg fonetyczny (jeden lub kilka zmienionych morfemów)
       morfem do tworzenia liczebnika porządkowego



Postać gruzińskiego liczebnika nie różni się od rzeczownika: jest on zakończony na samogłoskę, która może być odrzucana od tematu. Samogłoskę odrzuca się przy tworzeniu liczebników porządkowych z głównych, zaś samogłoskę odrzuca się przy tworzeniu liczebników złożonych i porządkowych. Poza tym końcówki te mogą być odrzucane przy łączeniu liczebników z przyimkami, które w gruzińskim mają postać postpozycji i formalnie przypominają końcówki przypadkowe.

Tak samo jak zaimek, rzeczownik i przymiotnik, w języku gruzińskim liczebnik odmienia się przez przypadki. Nie posiada on jednak kategorii rodzaju gramatycznego, która w tym języku w ogóle nie występuje. Rzeczowniki i przymiotniki występujące po liczebniku stoją w liczbie pojedynczej. Np. dwa woły to ორი ხარი (dosłownie "dwa wół"). Gruzin zapytany, dlaczego tak jest, odpowie: "po co liczba mnoga, jest ona już przecież zawarta w samym liczebniku!". Jest to logiczne, ale nie redundantne . Liczebnik podlega odmianie przez przypadki.

System liczebników gruzińskich jest mieszany, dziesiętno-dwudziestkowy. Najbardziej znanym językiem o takim systemie jest francuski (tylko w zakresie 80-99). Określanie tego systemu jako dwudziestkowy jest nieco mylące, ponieważ może sugerować, że wszystkie liczebniki do dwudziestki są proste. Tymczasem liczebniki 11-19 są zwyczajnie, jak w polskim, złożone, utworzone na bazie dziesiątki.
Co ważniejsze jednak, liczba 20 stanowi interwał, na bazie którego odbywa się liczenie po jej przekroczeniu, a właściwie po przekroczeniu liczby 30.


Liczebniki główne proste:

1ერთ                 6ექვს                  20ოც
2ორ
7
შვიდ                100ას
3სამ
8
რვ
4ოთხ
9
ცხრ
5ხუთ
10
ათ
( 0
ნულ )

Liczebniki główne złożone:

Liczebniki główne od 11 do 19 tworzy się według schematu *(ა)მეტ: Cząstka powstała z liczebnika ათი (10) przez odrzucenie samogłosek. Po temacie (*) liczebnika stanowiącego różnicę liczebnika złożonego i dziesiątki odpada końcówka , ale jest zachowywana końcówka liczebników 8 i 9. Cząstka მეტი jako samodzielne słowo oznacza więcej. Tak więc np. 13 to "3 ponad/więcej niż 10". W przypadku liczebników 13, 17 i 19 nastąpiło zlanie się początkowego z tematem, a w przypadku 13 zlał się także temat z przyrostkiem მეტ. W temacie liczebnika 18 kolejność spółgłosek jest odwrotna niż w 8.

11ერთმეტ           14ოთხმეტ           17ჩვიდმეტ
12ორმეტ
15
ხუთმეტ
18
ვრმეტ
13ცამეტ
16
ექვსმეტ
19
ცხრმეტ

Powyżej dwudziestki, liczebniki tworzy się na jej bazie z użyciem morfemu wyrażającego mnożenie oraz morfemu და wyrażającego dodawanie. W wersji samodzielnej და jest spójnikiem (i). Pisownia tych liczebników jest łączna.

21ოცდაერთ           31ოცდაერთმეტ           68სამოცდარვ
22ოცდაორ
40
ოროც
80
ოთხოც
30ოცდაათ
60
სამოც
99
ოთხოცდაცხრმეტ

Przy "nieokrągłych" setkach od ასი odpada końcówka . Pisownia setek i pozostałej części liczebnika jest osobna.

Zakres 101-199:

101ას ერთ           111ას ერთმეტ           148ას ოროცდარვ
102ას ორ
120
ას ოც
167
ას სამოცდაშვიდ
110ას ათ
131
ას ოცდაერთმეტ
199
ას ოთხოცდაცხრმეტ

Zakres 200-1000:

200ორას 201ორას ერთ
300სამას 219ორას ცხრმეტ
700შვიდას 666ექვსას სამოცდაექვს
800რვას 999ცხრას ოთხოცდაცხრმეტ
900ცხრას 1000ათას

1000 ma postać "10x100". W "800" i "900" końcówki pierwszych członów złożeń nie są odrzucane, jak w pozostałych wielokrotnościach setki. Przykłady tworzenia liczebników powyżej tysiąca:

1000    ათას ერთ

1100    ათას ას

3000    სამ ათას

5199    ხუთ ათას ას ოთხოცდაცხრმეტ

90 009    ოთხოცდაათ ათას ცხრ

200 000    ორას ათას

933 808    ცხრას ოცდაცამეტ ათას რვას რვ

1 000 001    რილიონ ერთ

20 000 000    ოც მილიონ

720 101 100    შვიდას ოც მილიონ ას ერთ ათას ას

Analogicznie jak przy setkach, tylko pełne tysiące i miliony zachowują końcówkę .


Duże liczby:

milionერთ მილიონ kwadrylionკვადრილიონ             oktylionოქტილიონ
miliardმილიარდ kwintylionკვინტილიონ nonylionნონილიონ
bilionბილიონ sekstylionსექსტილიონ decylionდეცილიონ
trylionტრილიონ             septylionსეპტილიონ


Liczebniki porządkowe:


Oprócz liczebników პირველ (pierwszy) i ნულან (zerowy) tworzy się je z głównych według schematu: (**) (**და)მე**. W przypadku tych liczebników porządkowych ich końcówka lub jest zastępowana końcowką (w przypadku formowania liczebników głównych złożonych z liczebników 8 i 9 końcówka nie jest usuwana). Cząstka მე zawsze występuje na początku ostatniego słowa tworzącego liczebnik z wyjątkiem sytuacji, gdy słowo to jest utworzone przy pomocy morfemu და. Wtedy მე występuje bezpośrednio po და i jest pisane łącznie z obu stron:

drugi მეორ piętnasty მეთხუთმეტ
trzeci მესამ szesnasty მეთექვსმეტ
czwarty მეოთხ siedemnasty მეჩვიდმეტ
piąty მეხუთ osiemnasty მეთვრამეტ
szósty მეექვს dziewiętnasty მეცხრამეტ
siódmy მეშვიდ dwudziesty მეოც
ósmy მერვ dwudziesty pierwszy ოცდამეერთ
dziewiąty მეცხრ czterdziesty მეორმოც
dziesiąty მეათ sześćdziesiąty მესამოც
jedenasty მეთერთმეტ dziewięćdziesiąty ოთხმოცდამეათ
dwunasty მეთორმეტ dziewięćdziesiąty dziewiąty ოთხმოცდამეცხრამეტ
trzynasty მეცამეტ setny მეას
czternasty მეთოთხმეტ          sto pierwszy ას მეერთ

200-ny მეორას
789-ty შვიდას ოთხმოც დამეცხრ
1000-ny მეათას
1984-ty ათას ცხრაას ოთხმოცდამეოთხ
2201-szy ორი ათას ორას მეერთ
999 999 999 -ty    ცხრაას ოთხმოცდაცხრამეტი მილიონ ცხრაას ოთხმოცდაცხრამეტი ათას ცხრაას ოთხმოცდამეცხრამეტ
milionowy მემილიონ
1 000 001 -szy მილიონ მეერთ

Uwaga: w mowie potocznej, gdy liczebnik porządkowy ma postać ".....pierwszy", zamiast მეერთე może wystąpić პირველი, np.: ათას პირველი zamiast ათას მეერთე (1001-szy), ორმოცდაპირველი zamiast ორმოცდამეერთე (41-szy).
Liczebnik piętnasty zaś może mieć formy dialektalne: მეთუთხმეტე lub მეხუთმეტე.

Okołorostek მე..... służy także do tworzenia rzeczowników oznaczających stałe czynności, zawody:

ბაღ sad - მებაღ sadownik
ცხვარ owca - მეცხვარ owczarz
<<< Fonetyka
Indeks
>>> Generator liczebników
stat4u